Gaslighting

Wat is Gaslighting

Gaslighting is een manipulatietechniek waarbij de gaslighter zijn ‘slachtoffer’ laat twijfelen aan diens eigen realiteit. Het doel van gaslighting is het slachtoffer afhankelijk te maken. Gaslighting is een ernstige vorm van psychische mishandeling. Een slachtoffer van gaslighting zal zijn eigen geheugen, perceptie en geestelijke gesteldheid in twijfel trekken. Gaslighting kan jaren aanhouden. Het slachtoffer zal op een gegeven moment geen enkel vertrouwen meer hebben in zichzelf en zijn omgeving. De gaslighter is dan nog de enige houvast en baken van vertrouwen. Het slachtoffer is dan totaal afhankelijk van de gaslighter omdat hij zelf niet meer vertrouwt op het eigen waarnemingsvermogen. Hoe intenser de band is met een gaslighter, hoe meer het contact met je ware zelf, je intuitie en je kracht wordt verstoord en hoe moeilijker het wordt om op jezelf te blijven vertrouwen.

De oorsprong

De de term ‘gaslighting’ vindt zijn oorsprong in de naam van een toneelstuk genaamd Gas Light, uit 1938. Hierin probeert een man zijn vrouw en haar omgeving ervan te overtuigen dat zijn vrouw gek is. De man dimt het gaslicht en overtuigt zijn vrouw ervan dat zij zich het dimmen van het gaslicht heeft verbeeld.

Gaslighting en narcisme

Gaslighting is onlosmakelijk verbonden met narcisme. Een narcist voelt zich diep vanbinnen leeg, eenzaam en waardeloos, maar onderdrukt deze gevoelens en maskeert ze door een vals zelfbeeld. Het valse zelfbeeld is als het ware een dikke beschermlaag om de gevoelens van leegte, eenzaamheid en waardeloosheid heen. Een narcist doet alles om te voorkomen dat hij deze gevoelens hoeft te voelen en om zijn valse zelfbeeld in stand te houden. Een van de manieren om dit te bereiken is gaslighting.

Veelal is een narcist zelf tijdens zijn jeugd gevormd door gaslighting dat door  zijn ouders werd toegepast.  Dit geeft een narcist een gevoel van macht, controle en bevestiging, wat zijn zelfvertrouwen en valse zelfbeeld voedt en in stand houdt. Een narcist kan gaslighting toepassen op zijn partner, ouders, kinderen, vrienden en collega’s.

Kenmerken gaslighting

Gaslighting is te herkennen aan de volgende kenmerken: ontkenning, liegen / verdraaien, verzwijgen, projectie en tegenstrijdigheid in woorden en daden.

Ontkenning

Ontkenning is een vast onderdeel van gaslighting. Een narcist kan hele delen van de werkelijkheid ontkennen zoals zijn gedrag, gemaakte afspraken, gesprekken die hebben plaatsgevonden, etc. Het slachtoffer zal door de stelligheid van de narcist gaan twijfelen of gebeurtenissen wel echt hebben plaatsgevonden en of de situatie wel echt was zoals door het slachtoffer werd ervaren.

Liegen / verdraaien

Een narcist zal niet schromen om te liegen over situaties of gemaakte afspraken of de werkelijkheid te verdraaien. Hij zal zorgen dat een situatie altijd in zijn voordeel is zodat hij zijn valse zelfbeeld in stand kan houden. Een door de narcist gemaakte fout zal altijd worden afgeschoven op een ander, zodat hij hier geen verantwoordelijkheid voor hoeft te dragen. Een narcist zal het slachtoffer het gevoel geven dat zij de oorzaak was van de fout van de narcist. Hierdoor zal het slachtoffer de schuld en verantwoordelijkheid onterecht bij zichzelf leggen. De narcist kan ongestoord en zonder verantwoordelijkheid te dragen, zijn gang blijven gaan.

Verzwijgen

Een narcist zal belangrijke zaken waarvan hij weet dat zijn slachtoffer niet positief op deze zaken zal reageren, voor zijn slachtoffer verzwijgen. De reden hiervoor is zijn slachtoffer aan zich gebonden te houden en zijn valse zelfbeeld in stand te houden. Wat niet weet, wat niet deert is de insteek. Echter wordt het slachtoffer de kans onthouden om zichzelf en  de relatie met de narcist in een realistisch perspectief te zien en te beoordelen. Hierdoor verliest een slachtoffer het contact met de realiteit.

Projectie

Een narcist zal geneigd zijn zijn eigen gevoelens van onzekerheid, twijfel of jaloezie projecteren op zijn slachtoffer. De narcist zal geen verantwoordelijkheid willen dragen voor zijn eigen gevoelens, omdat hiermee zijn interne gevoelens van leegte, eenzaalheid en pijn worden getriggerd. Een voorbeeld is dat een narcist enorm jaloers is en zijn partner ervan beticht jaloers te zijn. Hiermee verlegt de narcist de aandacht zijn slachtoffe, die op zijn beurt aan zichzelf gaat twijfelen en geneigd is de projectie van de narcist voor waarheid aan te nemen.

Tegenstrijdigheid in woorden en daden

Een narcist zal zijn slachtoffer binden met mooie woorden en beloftes. Het slachtoffer zal de mooie woorden en beloftes geloven. Echter zullen de daden van de narcist anders zijn dan zijn woorden. Dit zal voor enorme verwarring zorgen bij zijn slachtoffer. Wanneer de congruentie in woord en daad wordt aangekaart door het slachtoffer, weer de narcist zijn slachtoffer te overtuigen wederom te overtuigen met mooi woorden en beloftes. Dit is erg verwarrend voor het slachtoffer.

Gaslighting is zeer heftig om mee te maken. Als slachtoffer kun je het niet winnen van de gaslighter mits de gaslighter bereid is naar zijn eigen gedrag en de gevolgen ervan voor anderen te kijken en hieraan te werken. Narcisten zijn hiertoe weinig bereid door een gebrek aan empahie en doordat een narcist niet naar zijn eigen pijnlijke basis van leegte, eenzaamheid en waardeloosheid wil kijken.  Het beste advies, wanneer je te maken hebt met gaslighting en narcisme en je hebt niet het idee dat je verder komt, is compleet te breken. Zolang er bij de gaslighter geen bewustwording plaatsvindt, zal deze gaslighting blijven toepassen om zichzelf zo van narcistische voeding te voorzien.

Ook bij gaslighting en narcisme geldt: kennis is macht! Narcissism beat it!

Liefs,

Denise

 

Lees meer over codependentie, narcisme of relatieverslaving op mijn website http://cnr-coaching.jouwweb.nl of like mijn facebookpagina: https://www.facebook.com/codependentienarcismeenrelatieverslaving 

Bronvermelding

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Gaslighting
  • https://www.psychologytoday.com/blog/here-there-and-everywhere/201701/gaslighting-know-it-and-identify-it-protect-yourself
  • ISBN 9789082392500, Het verdwenen zelf: Herstellen van narcistische mishandeling, Iris Koops

Leave Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

WhatsApp chat WhatsApp Lady's Linked